مراحل ساخت موشن گرافیک در یک استودیوی منظم معمولا هشت گام پشت سر هم است: بریف، فیلم‌نامه، استوری‌بورد (طرح صحنه به صحنه)، فریم‌های سبک، انیماتیک (نسخه خام متحرک)، انیمیشن، صدا، و بازبینی و تحویل. شما در سه نقطه تصمیم می‌گیرید: تایید فیلم‌نامه، تایید استوری‌بورد و سبک بصری، و تایید نسخه اول انیمیشن. یک ویدیوی ۶۰ ثانیه‌ای با سبک ساده معمولا بین دو تا چهار هفته طول می‌کشد. در ادامه می‌گوییم در هر مرحله چه اتفاقی می‌افتد، چه چیزی از شما لازم داریم و هر گام چقدر زمان می‌برد.
بریف: هدف ویدیو را روشن می‌کنیم
کار با یک گفت‌وگوی کوتاه شروع می‌شود. می‌خواهیم بدانیم ویدیو قرار است چه کاری انجام دهد، نه فقط چه چیزی را نشان دهد. «معرفی محصول» هدف نیست. «بیننده بعد از دیدن ویدیو برای دموی رایگان ثبت‌نام کند» یک هدف است.
در این مرحله این‌ها را از شما می‌خواهیم:
- یک جمله درباره هدف ویدیو و مخاطب اصلی آن
- جایی که ویدیو پخش می‌شود (سایت، شبکه‌های اجتماعی، نمایشگاه، تبلیغ ویدیویی)
- طول تقریبی و مهلت انتشار
- دارایی‌های برند: لوگو با کیفیت برداری، رنگ‌ها، فونت‌ها و اگر دارید، راهنمای برند
- دو یا سه نمونه ویدیو که دوست دارید، و اگر شد یکی که دوست ندارید
نمونه‌ای که دوست ندارید گاهی از نمونه‌های محبوب هم مفیدتر است. خیلی سریع نشان می‌دهد کدام مسیر را نباید برویم.
فیلم‌نامه: این مرحله طول ویدیو را مشخص می‌کند
فیلم‌نامه موشن گرافیک دو ستون دارد: متنی که شنیده می‌شود و توصیف کوتاه آنچه دیده می‌شود. اول متن گوینده را می‌نویسیم، چون طول ویدیو را همین متن تعیین می‌کند.
یک قاعده سرانگشتی که همیشه به کار می‌بریم: گوینده فارسی با ریتم طبیعی حدود ۲ تا ۲٫۵ کلمه در ثانیه می‌خواند. پس یک ویدیوی ۶۰ ثانیه‌ای جای حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ کلمه دارد و یک ویدیوی ۳۰ ثانیه‌ای حدود ۶۵ تا ۷۵ کلمه. رایج‌ترین مشکل این است که متنی ۲۵۰ کلمه‌ای را می‌خواهند در یک دقیقه جا کنند. نتیجه یا گوینده‌ای است که تند می‌خواند، یا ویدیویی که بی‌سر و صدا طولانی‌تر می‌شود.
از شما در این مرحله دو چیز لازم داریم: اطلاعات دقیق درباره محصول یا خدمت، و یک تایید کتبی روی متن نهایی. اگر پیام برند هنوز شکل نگرفته، بهتر است اول سراغ نویسندگی و تدوین پیام برند بروید.
استوری‌بورد، فریم‌های سبک و انیماتیک: شکل ویدیو را می‌چینیم
این مرحله سه بخش دارد. دو بخش اول معمولا کنار هم پیش می‌روند.
استوری‌بورد همان طرح صحنه به صحنه ویدیوست. هر قاب یک طرح ساده سیاه‌وسفید است با چند خط توضیح: چه چیزی دیده می‌شود، کدام بخش متن روی آن خوانده می‌شود و حرکت اصلی چیست. استوری‌بورد درباره ترتیب و منطق روایت است، نه زیبایی.
فریم‌های سبک (Style Frames) دو یا سه قاب کاملا طراحی‌شده از خود ویدیو هستند، با رنگ، فونت، شخصیت‌ها و جزئیات نهایی. این قاب‌ها نشان می‌دهند ویدیو در نهایت چه شکلی خواهد داشت.
این‌جا دومین نقطه تایید شماست. یک نکته عملی: همیشه از شما می‌خواهیم فریم‌های سبک را روی همان دستگاهی ببینید که مخاطب شما می‌بیند. قابی که روی مانیتور بزرگ عالی به نظر می‌رسد، روی موبایل ممکن است متنی ریز و ناخوانا داشته باشد.
قدم بعدی انیماتیک است؛ یعنی نسخه‌ای خام و متحرک از استوری‌بورد. قاب‌ها با زمان‌بندی واقعی پشت سر هم می‌آیند و یک صدای موقت (معمولا صدای یکی از اعضای تیم) روی آن خوانده می‌شود.
انیماتیک ارزان است و بسیار آموزنده. اولین باری است که ریتم ویدیو را واقعا حس می‌کنید. اغلب همین‌جا معلوم می‌شود یک صحنه زیادی طول کشیده، یا یک پیام مهم فقط دو ثانیه روی صفحه می‌ماند. اصلاح این‌ها در انیماتیک ساعت‌ها طول می‌کشد. اصلاح همان‌ها بعد از انیمیشن می‌تواند روزها طول بکشد.
انیمیشن و صداگذاری: بیشترین زمان پروژه این‌جاست
بعد از تایید انیماتیک، انیماتورها صحنه به صحنه کار را می‌سازند. بیشترین زمان پروژه در همین مرحله صرف می‌شود. حرکت شخصیت‌ها، گذر بین صحنه‌ها، حرکت متن و جزئیات کوچکی که ویدیو را زنده می‌کنند، همه این‌جا ساخته می‌شوند. لایه‌هایی که در این مرحله روی هم قرار می‌گیرند را در بخش لایه‌های ساخت موشن گرافیک بیشتر توضیح داده‌ایم.
در این مرحله معمولا کار زیادی از شما لازم نداریم. در میانه کار یک پیش‌نمایش از یکی دو صحنه می‌فرستیم تا مطمئن شویم حس حرکت همان چیزی است که انتظار دارید. در پایان، نسخه اول کامل را با صدای موقت تحویل می‌دهیم و این سومین نقطه تایید شماست.
صدا معمولا بعد از تثبیت تصویر نهایی می‌شود، اما گاهی ضبط گوینده اصلی را زودتر انجام می‌دهیم تا انیمیشن دقیقا روی ریتم آن ساخته شود. این مرحله سه بخش دارد:
- گوینده: چند نمونه صدا برایتان می‌فرستیم و شما یکی را انتخاب می‌کنید. تلفظ نام برند، محصول و هر اصطلاح تخصصی را از قبل به ما بگویید.
- موسیقی: موسیقی با مجوز استفاده تجاری انتخاب می‌شود؛ معمولا دو یا سه گزینه پیشنهاد می‌دهیم.
- طراحی صدا: افکت‌های کوچکی که با حرکت‌ها هماهنگ‌اند. بیننده معمولا متوجه آن‌ها نمی‌شود، اما نبودشان را حس می‌کند.
بازبینی و تحویل: نسخه‌های نهایی و فرمت‌ها
بعد از جمع شدن تصویر و صدا، یک یا دو دور بازبینی نهایی داریم. بهترین بازخورد در این مرحله مشخص و زمان‌دار است. مثلا «ثانیه ۲۴: رنگ دکمه با سایت ما فرق دارد». جمله‌ای مثل «یک‌کم حس بهتری داشته باشد» را معمولا با یک گفت‌وگوی کوتاه به چند تغییر مشخص تبدیل می‌کنیم.
بعد از تایید نهایی، صدا و تصویر میکس می‌شوند و نسخه‌های تحویلی آماده می‌شوند. اگر از ابتدا بگویید ویدیو کجا پخش می‌شود، کادربندی صحنه‌ها را از همان استوری‌بورد طوری می‌چینیم که برش برای نسبت‌های مختلف بدون آسیب ممکن باشد:
- ۱۶:۹ افقی برای سایت، ارائه و پخش روی نمایشگرها
- ۹:۱۶ عمودی برای استوری و ویدیوهای کوتاه موبایلی
- ۱:۱ مربعی برای پست‌های فید شبکه‌های اجتماعی
- زیرنویس به‌صورت فایل جدا و نسخه سوخته روی تصویر، چون بخش زیادی از ویدیوها بی‌صدا دیده می‌شوند
- نسخه‌های کوتاه‌شده مثلا ۱۵ ثانیه‌ای از دل نسخه کامل، برای تبلیغ
اضافه کردن نسخه عمودی در پایان کار، وقتی صحنه‌ها برای قاب افقی چیده شده‌اند، گاهی یعنی بازچینی بخش بزرگی از ویدیو. گفتن آن در بریف تقریبا هیچ هزینه‌ای ندارد.
جدول مراحل ساخت موشن گرافیک: سهم شما و سهم زمان
این جدول تصویر کلی مسیر کار ما را نشان می‌دهد. درصدها قاعده سرانگشتی برای یک ویدیوی کوتاه دوبعدی هستند و بسته به سبک و طول ویدیو کم و زیاد می‌شوند.
| مرحله | آنچه شما می‌دهید یا تایید می‌کنید | سهم تقریبی از زمان |
|---|---|---|
| بریف و هدف | هدف، مخاطب، محل پخش، دارایی‌های برند، نمونه‌ها | ۵ تا ۱۰ درصد |
| فیلم‌نامه | اطلاعات محصول، تایید کتبی متن نهایی | ۱۰ تا ۱۵ درصد |
| استوری‌بورد و فریم‌های سبک | تایید روایت صحنه به صحنه و ظاهر نهایی | ۱۵ تا ۲۰ درصد |
| انیماتیک | بازخورد روی ریتم و زمان‌بندی | ۵ تا ۱۰ درصد |
| انیمیشن | نظر روی پیش‌نمایش، تایید نسخه اول | ۳۵ تا ۴۵ درصد |
| صداگذاری | انتخاب گوینده و موسیقی، تلفظ اسامی | ۵ تا ۱۰ درصد |
| بازبینی و تحویل | بازخورد زمان‌دار، تایید نهایی، فهرست فرمت‌ها | ۵ تا ۱۰ درصد |
اگر ویدیو را با سبک شخصیت‌محور یا سه‌بعدی بخواهید، سهم انیمیشن بیشتر می‌شود. شرح کوتاه‌تر همین مسیر را در بخش فرایند کار در صفحه موشن گرافیک سیمرس هم می‌توانید ببینید.
چرا تایید زودهنگام فیلم‌نامه و استوری‌بورد بیشتر از همه در وقت و هزینه صرفه‌جویی می‌کند
هر مرحله روی مرحله قبلی ساخته می‌شود. استوری‌بورد از روی فیلم‌نامه کشیده می‌شود، انیمیشن از روی استوری‌بورد، و صدا روی زمان‌بندی انیمیشن می‌نشیند. به همین دلیل هر مرحله را با یک تایید روشن می‌بندیم و بعد سراغ مرحله بعد می‌رویم.
فیلم‌نامه و استوری‌بورد با هم شاید یک‌چهارم زمان پروژه را بگیرند، اما تقریبا همه تصمیم‌های اصلی در همین دو مرحله گرفته می‌شود: چه می‌گوییم، به چه ترتیبی و با چه تصویری. هرچه این تصمیم‌ها دیرتر عوض شوند، کار بیشتری دوباره ساخته می‌شود.
یک مثال کوچک: فرض کنید بعد از انیمیشن تصمیم بگیرید ترتیب دو مزیت محصول جابه‌جا شود. در فیلم‌نامه این یعنی جابه‌جا کردن دو جمله. بعد از انیمیشن یعنی بازسازی گذرهای بین صحنه‌ها، ضبط دوباره بخشی از صدای گوینده، و تنظیم دوباره موسیقی روی زمان‌بندی جدید. همین موضوع یکی از دلایلی است که روی هزینه نهایی پروژه هم اثر می‌گذارد.
پیشنهاد عملی ما این است که در جلسه تایید فیلم‌نامه و استوری‌بورد، همه تصمیم‌گیرنده‌ها حضور داشته باشند. بیشترین دوباره‌کاری‌ها وقتی پیش می‌آید که یک مدیر تازه در مرحله انیمیشن ویدیو را برای اولین بار می‌بیند.
چه کاری نمی‌کنیم
- انیمیشن را پیش از تایید فیلم‌نامه و استوری‌بورد شروع نمی‌کنیم، حتی وقتی مهلت فشرده است. شروع زودتر معمولا در عمل دیرتر تمام می‌شود.
- مرحله انیماتیک را برای کوتاه کردن زمان حذف نمی‌کنیم؛ ارزان‌ترین جای پیدا کردن مشکل‌های ریتم همین‌جاست.
- متنی را که برای طول ویدیو زیادی بلند است با تند کردن صدای گوینده جا نمی‌دهیم. یا متن را کوتاه می‌کنیم، یا طول ویدیو را با شما بازنگری می‌کنیم.
- از موسیقی یا صدای بدون مجوز استفاده نمی‌کنیم، حتی برای نسخه‌های آزمایشی که قرار است منتشر شوند.
اگر برای شروع آماده‌اید، می‌توانید بریف اولیه را از صفحه خدمات موشن گرافیک سیمرس برای ما بفرستید. حتی بریف ناقص هم برای گفت‌وگوی اول کافی است.
پرسش‌های متداول
ساخت یک ویدیوی موشن گرافیک چقدر طول می‌کشد؟
برای یک ویدیوی ۳۰ تا ۶۰ ثانیه‌ای با سبک دوبعدی ساده، معمولا دو تا چهار هفته. سبک شخصیت‌محور یا سه‌بعدی چند هفته به این زمان اضافه می‌کند. سرعت پاسخ شما در نقاط تایید هم مستقیم روی زمان کل اثر می‌گذارد.
کارفرما در کدام مراحل باید تایید بدهد؟
سه تایید اصلی داریم: فیلم‌نامه، استوری‌بورد همراه با فریم‌های سبک، و نسخه اول انیمیشن. انیماتیک و انتخاب گوینده هم به بازخورد کوتاهی از شما نیاز دارند، اما معمولا در یک جلسه کوتاه بسته می‌شوند.
آیا بعد از تایید استوری‌بورد هنوز می‌توان تغییر داد؟
بله، اما هزینه و زمان تغییر بالاتر می‌رود. تغییرهای کوچک در رنگ یا متن روی صفحه معمولا ساده هستند. تغییر در ترتیب صحنه‌ها یا متن گوینده بخشی از کار را دوباره باز می‌کند. پیش از انجام، اثرش را روی زمان‌بندی با شما مرور می‌کنیم.
برای شروع چه چیزی باید آماده کنم؟
هدف ویدیو، مخاطب، محل پخش و لوگوی برند کافی است. فیلم‌نامه آماده لازم نیست؛ نوشتن آن بخشی از کار ماست. هرچه درباره نسبت‌های تصویر و نسخه‌های مورد نیاز زودتر بدانیم، تحویل نهایی ساده‌تر می‌شود.
دیدگاه‌ها و پرسش‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اگر سؤالی دارید، خوشحال می‌شویم بپرسید.
نوشتن دیدگاه