ابزار سئو، همان جا در مرورگر

چه زمانی: پیش از انتخاب کلمات هدف برای سئو یا تبلیغات، یا برای مرتب کردن کلمات فهرست رصد رتبه بر پایهٔ حجم واقعی آن‌ها.

روش کار و منبع داده: دو مسیر وجود دارد. برای «ایران» از دادهٔ کلمات کلیدی گوگل ادز، بدون فیلتر کشور و در زبان فارسی، استفاده می‌شود؛ یعنی جست وجوهای فارسی زبان کل جهان. علت این است که گوگل و همهٔ ارائه دهندگان داده، ایران را به صورت جداگانه منتشر نمی‌کنند؛ اما جست وجوهای داخل ایران درون همین عدد است و سهم غالب را دارد. این را به صورت زنده آزموده‌ایم: عبارت‌هایی که بیرون ایران کاربردی ندارند، مانند نام سامانهٔ قضایی، یک اپراتور تلفن همراه ایرانی و سرویس استعلام خلافی خودرو، در همین حالت حجم واقعی و بزرگ نشان می‌دهند. برای دیگر کشورهای فهرست، دادهٔ دقیق همان کشور از DataForSEO Labs گرفته می‌شود. تنها تفاوت مسیر فارسی این است که ستون سختی سئو خالی می‌ماند، چون آن سنجه فقط لوکیشن محور است و ما عدد حدسی جای آن نمی‌گذاریم.

• حجم ماهانه میانگین شمار جست وجوی ماهانهٔ آن کلمه در گوگل؛ یک برآورد از سوی ارائه دهنده، نه رقمی قطعی.
• روند ۱۲ماهه یک نمودار میله‌ای کوچک از حجم جست وجو در دوازده ماه گذشته، برای تشخیص فصلی بودن تقاضا.
• CPC میانگین هزینهٔ هر کلیک در گوگل ادز برای آن کلمه، به دلار و معادل تومانی آن؛ بدون افزودن سود، فقط یک تبدیل نمایشی.
• رقابت تبلیغات شدت رقابت آگهی دهندگان گوگل ادز روی آن کلمه، در سه سطح کم و متوسط و زیاد؛ این سنجهٔ سختی سئوی ارگانیک نیست، سنجهٔ رقابت پولی است.
• سختی سئو هنگامی که ارائه دهنده مقدار بدهد، عددی بین ۰ و ۱۰۰ برای دشواری رتبه گرفتن ارگانیک؛ خالی بودن آن یعنی این داده برای آن کلمه در دسترس نبوده، نه اینکه صفر است.

چه زمانی: زمانی که یک موضوع کلی دارید و می‌خواهید بدانید کاربران دقیقا با چه عبارت‌هایی سراغش می‌روند. چون تعرفه مقطوع است، به جای اجراهای پیاپی همهٔ کلمات پایه را یک جا بدهید.

روش کار و منبع داده: از دادهٔ «کلمات مرتبط» گوگل ادز استفاده می‌شود. برای «ایران» درخواست بدون فیلتر کشور و تنها در زبان فارسی ارسال می‌شود، همان مسیر ابزار حجم جست وجو، و خروجی یعنی جست وجوهای فارسی زبان کل جهان که جست وجوهای داخل ایران سهم اصلی آن است؛ ستون سختی سئو در این حالت خالی می‌ماند، چون آن سنجه فقط لوکیشن محور است و عدد حدسی جایش نمی‌گذاریم. برای دوازده کشور دیگر فهرست، داده دقیقا همان کشور و در زبان درست خودش گرفته می‌شود. معمولا بیش از هزار ایده یافت می‌شود و پرحجم‌ترین‌ها تا شماری که انتخاب کرده‌اید نمایش داده می‌شوند.

• حجم ماهانه میانگین جست وجوی ماهانهٔ آن پیشنهاد.
• CPC میانگین هزینهٔ هر کلیک تبلیغاتی، به دلار و معادل تومانی.
• رقابت تبلیغات رقابت آگهی دهندگان گوگل ادز، نه سختی سئو.

چه زمانی: برای دیدن اینکه چه رقبایی در صفحهٔ نخست حاضرند و چه عناصر ویژه‌ای، مانند قطعهٔ برجسته یا بخش «مردم همچنین می‌پرسند»، برای آن کلمه فعال شده است.

روش کار و منبع داده: عمق بررسی تعیین می‌کند چند نتیجهٔ نخست گوگل خوانده شود؛ ۳۰، ۵۰ یا ۱۰۰. داده بدون شخصی سازی و بدون ورود به هیچ حساب گوگلی گرفته می‌شود، یعنی درست همان چیزی که یک بازدیدکنندهٔ ناشناس در آن لوکیشن می‌بیند.

• rank جای هر نتیجه در صفحهٔ نتایج گوگل.
• snippet جعبهٔ پاسخ بالای نتایج ارگانیک؛ تنها زمانی می‌آید که گوگل برای آن کلمه چنین جعبه‌ای را نمایش دهد.

چه زمانی: برای یافتن کلماتی که رقیب از آن‌ها ترافیک می‌گیرد و شما هنوز روی آن‌ها رتبه‌ای ندارید.

روش کار و منبع داده: داده از DataForSEO Labs و بدون قید به یک کشور مشخص گرفته می‌شود. برای دامنه‌های بین‌المللی معمولا نتیجه دارد؛ برای دامنه‌هایی که عمدتا فارسی یا ایرانی هستند معمولا صفر است، که خطا نیست بلکه واقعیتی دربارهٔ پوشش دادهٔ این ارائه دهنده در ایران است.

• رتبه فعلی جای آن دامنه در نتایج گوگل برای آن کلمه، بر پایهٔ تازه‌ترین دادهٔ ارائه دهنده.
• حجم ماهانه حجم جست وجوی ماهانهٔ همان کلمه.
• CPC میانگین هزینهٔ هر کلیک تبلیغاتی همان کلمه.

چه زمانی: برای تشخیص رقبای واقعی در جست وجو، که همیشه همان رقبای تجاری نیستند، پیش از طراحی برنامهٔ محتوا و لینک سازی.

روش کار و منبع داده: از DataForSEO Labs competitors_domain استفاده می‌کند، تنها روی بازار آمریکا و google.com، چون Labs هنوز ایران را ندارد؛ برای بیشتر دامنه‌های ایرانی خروجی خالی است و همین بدون پنهان کاری نشان داده می‌شود.

• کلمات مشترک شمار کلماتی که هم دامنهٔ شما و هم آن رقیب، هر دو، برایشان در گوگل رتبه دارند.

چه زمانی: زمانی که می‌خواهید خط محتوایی یک رقیب را در چند دقیقه بفهمید، یا ببینید گوگل موضوع سایت خودتان را چه چیزی می‌داند.

روش کار و منبع داده: مبنا endpoint گوگل ادز با نام keywords for site است. توجه: خروجی، فهرست کلماتی که سایت رتبه دارد نیست، فهرست موضوعاتی است که سایت رویشان محتوا دارد. رتبهٔ واقعی را از رنک چکر یا ابزار کلمات رقیب بگیرید. در حالت فارسی، همچون بقیهٔ این خانواده، بدون فیلتر کشور کار می‌کند.

چه زمانی: زمانی که می‌خواهید لینک سازی از حالت حدس بیرون بیاید. رقیبی را برگزینید که اندکی از شما جلوتر است، نه غول بازار؛ فهرست یک رقیب هم اندازه واقعا قابل اجراست.

روش کار و منبع داده: کار با domain intersection در DataForSEO backlinks انجام می‌شود و exclude_targets روی دامنهٔ شما تنظیم می‌شود؛ نتیجه یعنی لینک دهنده‌های مشترک رقبا پس از کسر لینک دهنده‌های خودتان. با دو رقیب، فقط دامنه‌هایی می‌آیند که به هر دو لینک داده‌اند، خروجی ای کوتاه‌تر ولی مرغوب‌تر.

چه زمانی: زمانی که «رقبای سئو» برای دامنهٔ ایرانی شما خالی برمی گردد، این ابزار جایگزین کارآمد همان کار است. همچنین برای یافتن رقبایی که تا کنون نمی‌شناختید.

روش کار و منبع داده: از competitors در DataForSEO backlinks استفاده می‌شود. مبنای کار همپوشانی دامنه‌های ارجاع دهنده است، نه کلمات کلیدی، و همین است که آن را برخلاف ابزارهای Labs مستقل از لوکیشن می‌کند. یک محدودیت واقعی: دایرکتوری‌ها و سایت‌های خبری بزرگ که به همه لینک می‌دهند، بدون آنکه رقیب واقعی شما باشند در صدر فهرست می‌نشینند.

چه زمانی: برای یافتن سایت‌هایی که نام شما را آورده‌اند اما لینک نداده‌اند، که فرصت لینک بدون تولید محتوای تازه است، یا برای سنجش اینکه پس از یک کمپین چه اندازه دربارهٔ شما نوشته شده است.

روش کار و منبع داده: کار با دو فراخوانی content analysis در DataForSEO انجام می‌شود: یکی چکیدهٔ آماری و یکی سیاههٔ نمونهٔ صفحه‌ها. سنجش احساسات ماشینی است و روی متن فارسی خطا می‌کند، پس آن را نشانه بدانید نه حکم. اگر نام برندتان واژهٔ رایجی است، حتما نمونه‌ها را باز کنید تا ببینید به راستی دربارهٔ شماست یا نه.

چه زمانی: پیش از آغاز لینک سازی، برای سنجش سلامت پروفایل بک لینک خودتان، یا برای دیدن اینکه یک رقیب لینک‌هایش را از کجا می‌گیرد.

روش کار و منبع داده: سه فراخوانی جداگانه، یعنی خلاصه به همراه تا ۱۰۰ بک لینک با بالاترین اعتبار و تا ۵۰ انکر پرتکرار، در یک اجرا ترکیب می‌شوند. اگر هر یک از این‌ها ناموفق باشد، کل مبلغ بازگردانده می‌شود و هیچ نتیجهٔ ناقصی نمایش داده نمی‌شود.

• اعتبار دامنه یک عدد بین ۰ و ۱۰۰ که از مقیاس داخلی ۰ تا ۱۰۰۰ خود DataForSEO مقیاس بندی مجدد شده؛ این سنجهٔ DataForSEO است، نه گوگل.
• اسپم اسکور برآورد DataForSEO از اسپم بودن آن دامنه یا لینک در بازهٔ ۰ تا ۱۰۰؛ این تخمین همان ارائه دهنده است، نه گوگل.
• دوفالو/نوفالو اینکه لینک اعتبار سئو را منتقل می‌کند، یعنی دوفالو، یا خیر، یعنی نوفالو با rel برابر nofollow یا sponsored یا ugc.
• تاریخ اولین مشاهده نخستین باری که خزندهٔ DataForSEO این لینک را دیده است؛ این تاریخ می‌تواند دیرتر از زمان واقعی ساخت لینک باشد.

چه زمانی: برای سنجش کیفیت پروفایل لینک، یا زمانی که رتبه افت کرده و می‌خواهید بدانید لینک اسپم تازه‌ای اضافه شده یا یک لینک مهم از دست رفته است.

روش کار و منبع داده: مبنای کار، endpoint دامنه‌های ارجاع دهنده در DataForSEO backlinks است. این مسیر به لوکیشن گره نخورده، پس برای پسوند ir. هم داده‌اش کامل است. آنچه اغلب مایهٔ شگفتی می‌شود این است: در سایت‌های داخل کشور، سهم بزرگی از دامنه‌های ارجاع دهنده لینک شان در فوتر نشسته و از یک دامنه هزاران لینک وارد می‌شود؛ به همین دلیل شمار لینک را همیشه در کنار شمار دامنه ببینید.

• سلامت از روی اسپم اسکور دامنه ساخته می‌شود: کمتر از ۱۵ سالم، ۱۵ تا ۳۰ پذیرفتنی، بیش از ۳۰ پرخطر. اسپم اسکور بالا به معنای جریمه نیست، بلکه یعنی الگوی لینک آن دامنه به سایت‌های جریمه شده شبیه است.

چه زمانی: پیش از خرید رپورتاژ یا بک لینک، برای تشخیص اینکه کدام سایت واقعا ارزش هزینه‌اش را دارد. یا برای ساختن جدول «ما در برابر رقبا» در یک گزارش مشتری.

روش کار و منبع داده: کار با دو فراخوانی DataForSEO انجام می‌شود، bulk ranks و bulk spam score، که نتیجه شان بر پایهٔ نام دامنه به هم متصل می‌شود. هیچ کدام به لوکیشن وابسته نیستند. الگویی که در عمل بارها دیده‌ایم: سایت‌های فروشندهٔ رپورتاژ در ایران معمولا اعتبار میانه دارند ولی اسپم اسکورشان بالاست، و همان عدد دوم است که مسیر تصمیم را عوض می‌کند.

چه زمانی: پیش و پس از هر تغییر فنی روی سایت، مانند تعویض قالب، نصب افزونه یا فشرده سازی تصاویر، تا اثر آن تغییر بر سرعت اندازه گیری شود.

روش کار و منبع داده: <strong>Lighthouse یک سنجش آزمایشگاهی است، نه میدانی.</strong> روی سروری با شرایط شبکهٔ شبیه سازی شده اجرا می‌شود؛ بنابراین نمرهٔ آن با تجربهٔ کاربران واقعی گوگل، یعنی دادهٔ CrUX، اندکی اختلاف دارد و میان دو اجرای پیاپی هم چند واحد نوسان طبیعی نشان می‌دهد.

• LCP (Largest Contentful Paint) زمان کشیدن بزرگ‌ترین عنصر محتوایی صفحه؛ سبز کمتر از ۲.۵ ثانیه، زرد تا ۴ ثانیه و قرمز بیش از آن.
• CLS (Cumulative Layout Shift) اندازهٔ پرش ناخواستهٔ عناصر هنگام بارگذاری؛ سبز کمتر از ۰.۱، زرد تا ۰.۲۵ و قرمز بیش از آن.
• TBT سنجهٔ میدانی INP به دادهٔ کاربران واقعی گوگل نیاز دارد و در یک سنجش آزمایشگاهی به دست نمی‌آید؛ به جای آن Total Blocking Time نمایش داده می‌شود که نزدیک‌ترین معادل آزمایشگاهی برای پاسخ گویی صفحه است.

چه زمانی: پیش از انتشار یک صفحهٔ تازه، یا هنگام یافتن دلیل عملکرد ضعیف یک صفحه در گوگل.

روش کار و منبع داده: وارسی بدون اجرای جاوااسکریپت صفحه انجام می‌شود که سریع‌تر و کم هزینه‌تر است؛ اگر محتوای اصلی صفحهٔ شما با جاوااسکریپت ساخته می‌شود، بخشی از موارد مانند متن یا لینک‌ها ممکن است در این گزارش نیایند.

• green سبز، سالم: چیزی برای تغییر نیست.
• yellow زرد، هشدار: پذیرفتنی است اما می‌شود بهترش کرد.
• red قرمز، خطا: باید در صف نخست اصلاح قرار بگیرد.

چه زمانی: نخستین موردی که هنگام ایندکس نشدن یک صفحه باید بررسی شود. همچنین پس از هر کوچ سایت یا تعویض هاست، چون robots.txt محیط آزمایشی معمولا با Disallow: / منتقل می‌شود و کل سایت را از گوگل بیرون می‌اندازد.

روش کار و منبع داده: فایل را سرور ما مستقیم از دامنهٔ شما می‌خواند؛ هیچ سرویس بیرونی و هیچ هزینه‌ای در کار نیست. اگر robots.txt نقشهٔ سایت را اعلام نکرده باشد، مسیرهای متداول یعنی sitemap.xml و sitemap_index.xml و wp-sitemap.xml هم آزموده می‌شوند. الگویی که پیوسته می‌بینیم: شمار زیادی از سایت‌های وردپرسی داخل کشور هنوز wp-content را مسدود نگه داشته‌اند و همین باعث می‌شود گوگل صفحه را بدون CSS ببیند و آن را سازگار با موبایل نشمارد.

چه زمانی: پس از تغییر نشانی یا کوچ سایت، برای اطمینان از اینکه ریدایرکت از نوع ۳۰۱ است و نه ۳۰۲. یا زمانی که سرعت سایت بی دلیل ضعیف است و می‌خواهید بدانید کاربر پیش از رسیدن به صفحه چند بار ریدایرکت می‌شود.

روش کار و منبع داده: سرور ما هر پرش را جداگانه و بدون دنبال کردن خودکار درخواست می‌کند، تا سقف ۱۰ پرش، و حلقه‌ها را می‌شناسد. موردی که در عمل زیاد پیش می‌آید: اگر ریدایرکت http به https و سپس www به بدون www پشت سر هم انجام شود، دو پرش می‌شود؛ در لایهٔ وب سرور می‌توان هر دو را در یک پرش ادغام کرد.

چه زمانی: پیش از انتشار یک صفحهٔ مهم، یا زمانی که صفحه‌ای در گوگل با عنوان نادرست دیده می‌شود. همچنین برای یافتن دلیل اینکه چرا لینک صفحه در واتساپ یا تلگرام بدون تصویر باز می‌شود.

روش کار و منبع داده: سرور ما HTML خام صفحه را می‌گیرد و تگ‌ها را بدون اجرای جاوااسکریپت می‌خواند. این یک محدودیت واقعی است: اگر تگ‌های متای سایت شما با جاوااسکریپت ساخته شوند، مانند برخی سایت‌های ری اکت و نکست، اینجا خالی به نظر می‌رسند. با این حال گوگل هم در گذر نخست همان HTML خام را می‌بیند، پس خالی بودن این خروجی خودش یک هشدار است، نه صرفا خطای ابزار.

چه زمانی: زمانی که نتیجهٔ غنی، مانند ستاره یا پرسش‌های متداول یا مسیر راهنما، در گوگل ظاهر نمی‌شود، یا پس از نصب یا تعویض افزونهٔ سئو، چون بارها دو افزونه هم زمان اسکیما می‌سازند و خروجی با خودش ناسازگار می‌شود.

روش کار و منبع داده: HTML خام صفحه خوانده می‌شود و بلوک‌های application/ld+json با json_decode واقعی تجزیه می‌شوند، پس «خراب» یعنی به راستی JSON نامعتبر، نه یک حدس. موردی که در پروژه‌های واقعی زیاد دیده‌ایم: اجرای هم زمان یوست در کنار یک افزونهٔ اسکیمای دیگر دو موجودیت Organization جداگانه را روی یک صفحه می‌نشاند و گوگل هیچ کدام را نمی‌پذیرد.

چه زمانی: زمانی که سایت چندزبانه دارید و گوگل نسخهٔ نادرست را به کاربر نشان می‌دهد، یا پس از راه اندازی یک نسخهٔ زبانی تازه. اگر سایت شما تک زبانه است، این ابزار کاربردی برایتان ندارد و نیازی به افزودن چیزی نیست.

روش کار و منبع داده: دوطرفه بودن ارجاع با باز کردن واقعی صفحهٔ مقابل سنجیده می‌شود، نه با حدس. این را از تجربهٔ خودمان روی همین سایت می‌گوییم: اگر hreflang یک طرفه باشد گوگل کل خوشه را کنار می‌گذارد و هیچ پیام خطایی هم در سرچ کنسول نمی‌بینید، تنها نسخهٔ نادرست در نتایج پدیدار می‌شود. تا سقف هشت نسخه باز می‌شود تا یک اجرا ده‌ها درخواست به سایت شما نفرستد.

چه زمانی: زمانی که پیش از تصمیم دربارهٔ همکاری یا رقابت، به یک برآورد سریع از جایگاه سئوی یک دامنه، خودی یا رقیب، نیاز دارید.

روش کار و منبع داده: داده از دو مسیر می‌آید: backlinks summary که همیشه پاسخ می‌دهد، و DataForSEO Labs domain_rank_overview که تنها بازار آمریکا و google.com را دارد، چون Labs در حال حاضر ایران را پوشش نمی‌دهد.

• اعتبار دامنه یک عدد بین ۰ و ۱۰۰ که از مقیاس داخلی ۰ تا ۱۰۰۰ خود DataForSEO مقیاس بندی مجدد شده است.
• پوشش ارگانیک گوگل شمار کلمات کلیدی که این دامنه در google.com و بازار آمریکا برایشان رتبه دارد؛ برای بیشتر سایت‌های ایرانی این ستون خالی می‌ماند و این یک محدودیت شناخته شدهٔ ارائه دهنده است.

چه زمانی: پیش از آنکه به یک مشتری تغییر پلتفرم را پیشنهاد کنید، یا برای دیدن اینکه یک رقیب روی چه ابزارهایی سوار است.

روش کار و منبع داده: از DataForSEO domain_analytics/technologies استفاده می‌کند و تشخیص را از امضای فنی صفحات عمومی سایت می‌گیرد؛ ممکن است هر ابزار نصب شده‌ای را نبیند.

چه زمانی: پیش از خرید یک دامنهٔ دست دوم، یا برای سنجش فاصلهٔ دامنهٔ خودتان تا تاریخ انقضا.

روش کار و منبع داده: برای بیشتر پسوندها پروتکل استاندارد RDAP به کار می‌رود؛ برای دامنه‌های ir. پرس وجو مستقیم روی whois.nic.ir انجام می‌شود، و همان سرور تاریخ ثبت و انقضا را عمومی منتشر نمی‌کند؛ این قید از خود مرکز ثبت است، نه از این ابزار.

• سن دامنه فاصلهٔ تاریخ ثبت تا امروز، تنها زمانی که رجیستری آن تاریخ را عمومی منتشر کرده باشد؛ برای ir. معمولا در دسترس نیست.

چه زمانی: زمانی که مرورگر هشدار امنیتی نشان می‌دهد، یا برای اینکه پیش از سررسید انقضا خبردار شوید. یک گواهی منقضی یعنی هر بازدیدکننده صفحهٔ هشدار قرمز می‌بیند و نرخ خروج عملا به صد در صد می‌رسد.

روش کار و منبع داده: یک اتصال مستقیم TLS از سرور خودمان، بدون هیچ سرویس بیرونی. نکته‌ای که برای دامنه‌های ir. اهمیت دارد: گواهی‌های Let's Encrypt سه ماهه هستند و بارها دیده‌ایم که تمدید خودکارشان روی هاست‌های اشتراکی داخل کشور بی سر و صدا از کار افتاده و تا لحظهٔ انقضا کسی متوجه نشده است. عدد «روز باقی مانده» را جدی بگیرید.

چه زمانی: پس از کوچ هاست، برای اطمینان از انتقال درست رکوردها. یا زمانی که ایمیل‌های سایت به اسپم می‌روند، که تقریبا همیشه یعنی SPF یا DMARC ندارید.

روش کار و منبع داده: پرس وجوی مستقیم DNS از سرور ما. دقت کنید پاسخ ممکن است با آنچه داخل ایران می‌بینید تفاوت داشته باشد، چون برخی سرویس‌ها به IPهای مختلف پاسخ متفاوت می‌دهند. DKIM اینجا وارسی نمی‌شود، چون سلکتور آن وابسته به سرویس ایمیل شماست و بدون دانستن سلکتور نمی‌توان صادقانه گفت وجود دارد یا نه.