سناریو نویسی موشن گرافیک یعنی نوشتن متنی که در ۳۰ تا ۹۰ ثانیه یک پیام را به بیننده می‌رساند و از او یک کار مشخص می‌خواهد. سناریوی خوب سه چیز دارد: یک پیام، یک شروع گیرا در سه ثانیه اول و ساختاری که از مشکل بیننده به دعوت به اقدام می‌رسد. در این مطلب همان روشی را توضیح می‌دهیم که در استودیو برای نوشتن فیلم‌نامه موشن گرافیک به کار می‌بریم؛ از شمارش کلمه برای گویندگی فارسی تا قالب دوستونی صدا و تصویر.
قانون یک پیام: قبل از نوشتن چه چیزی را روشن کنیم
بیشتر سناریوهایی که به دست ما می‌رسد یک مشکل مشترک دارند. می‌خواهند همه‌چیز را در یک ویدیو بگویند. معرفی شرکت، پنج ویژگی محصول، سه گروه مخاطب و دو پیشنهاد ویژه در ۶۰ ثانیه جا نمی‌شود. بیننده هم در پایان چیزی به خاطر نمی‌آورد.
قانون ما ساده است. پیش از اولین جمله، پیام اصلی را در یک جمله کوتاه بنویسید. اگر این جمله با «و» به دو بخش می‌شکند، احتمالا دو ویدیو دارید، نه یکی. یک آزمون سریع هم داریم: اگر کسی بعد از دیدن ویدیو فقط یک جمله را برای دوستش تعریف کند، آن جمله باید همان پیام شما باشد.
کنار پیام اصلی، دو چیز دیگر را هم از قبل روشن کنید:
- مخاطب: دقیقا چه کسی این ویدیو را می‌بیند و همین حالا با چه مشکلی روبه‌روست.
- اقدام نهایی: بعد از ویدیو از بیننده چه می‌خواهید؛ ثبت‌نام، تماس، دانلود یا بازدید از یک صفحه.
سه ثانیه اول: قلابی که بیننده را نگه می‌دارد
بیننده در شبکه‌های اجتماعی و حتی روی سایت، در همان چند ثانیه اول تصمیم می‌گیرد که بماند یا رد شود. پس سه ثانیه اول مهم‌ترین بخش سناریوست. معرفی برند، لوگوی متحرک یا «سلام، ما شرکت … هستیم» این فرصت را هدر می‌دهد.
چند الگوی شروع که در عمل جواب داده‌اند:
- پرسش مستقیم از مشکل: «هر ماه چند ساعت صرف پیگیری فاکتورها می‌کنید؟»
- یک تصویر آشنا از دردسر: میزی پر از کاغذ و تلفنی که مدام زنگ می‌زند، بدون هیچ گفتاری.
- یک عدد یا ادعای روشن: به شرط اینکه واقعی و قابل اثبات باشد.
- نتیجه پیش از توضیح: اول حال خوب بعد از حل مشکل را نشان دهید، بعد برگردید و بگویید چطور.
قلاب باید به پیام اصلی وصل باشد. شروعی که فقط توجه می‌گیرد ولی ربطی به ادامه ندارد، بیننده را در ثانیه دهم از دست می‌دهد.
ساختار پنج‌مرحله‌ای در سناریو نویسی موشن گرافیک
برای ویدیوهای معرفی محصول و خدمات، ساختار زیر در کار ما بیشترین نتیجه را داده است. ترتیبش منطقی است. اول مخاطب را می‌بینیم، بعد راه حل را نشان می‌دهیم.
- مشکل: دردسری که مخاطب هر روز با آن کنار می‌آید. با زبان خود او، نه با زبان فنی شما.
- راه حل: محصول یا خدمت شما در یک جمله، به‌عنوان پاسخ همان مشکل.
- نحوه کار: دو یا سه گام ساده که نشان می‌دهد استفاده از آن چقدر آسان است. بیشتر از سه گام، ذهن بیننده را خسته می‌کند.
- اثبات: چیزی که ادعا را باورپذیر کند؛ یک نتیجه واقعی، یک نمونه کاربرد یا یک ضمانت روشن.
- دعوت به اقدام: یک کار مشخص، با یک نشانی یا دکمه مشخص. دو یا سه دعوت هم‌زمان، تصمیم را سخت‌تر می‌کند.
سهم زمانی هر بخش را هم از اول تقسیم کنید. در یک ویدیوی ۶۰ ثانیه‌ای، حدود ۱۰ ثانیه برای مشکل، ۸ ثانیه برای راه حل، ۲۰ ثانیه برای نحوه کار، ۱۲ ثانیه برای اثبات و ۱۰ ثانیه برای دعوت به اقدام تقسیم متعادلی است. این عددها قاعده سرانگشتی هستند و بسته به پیام جابه‌جا می‌شوند.
شمارش کلمه: چند کلمه برای چند ثانیه
یکی از رایج‌ترین دلیل‌های بازنویسی در مرحله صداگذاری، این است که متن برای زمان ویدیو زیاد است. گوینده مجبور می‌شود تند بخواند و ویدیو شلوغ و نفس‌گیر می‌شود. گویندگی فارسی با ریتم طبیعی و شمرده، معمولا حدود ۲ تا ۲٫۵ کلمه در ثانیه است. از همین عدد برای نوشتن سناریوی ویدیوی تبلیغاتی استفاده می‌کنیم:
| مدت ویدیو | تعداد کلمه گفتار فارسی | مناسب برای |
|---|---|---|
| ۱۵ ثانیه | حدود ۳۰ تا ۳۵ کلمه | یک پیام و یک دعوت، بدون توضیح نحوه کار |
| ۳۰ ثانیه | حدود ۶۰ تا ۷۵ کلمه | مشکل، راه حل و دعوت به اقدام |
| ۶۰ ثانیه | حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ کلمه | ساختار کامل پنج‌مرحله‌ای |
| ۹۰ ثانیه | حدود ۱۹۰ تا ۲۲۰ کلمه | محصول‌هایی که نحوه کارشان توضیح بیشتری لازم دارد |
همیشه حدود ۱۰ درصد زمان را بدون گفتار نگه دارید. شروع و پایان ویدیو، لحظه نمایش نشانی یا لوگو و مکث‌های کوتاه بین بخش‌ها، به نفس کشیدن ویدیو کمک می‌کنند. یک آزمون عملی هم داریم: متن را با صدای بلند و با سرعت طبیعی بخوانید و زمان بگیرید. اگر از مدت ویدیو بیشتر شد، باید کلمه حذف کنید، نه اینکه تندتر بخوانید.
قالب دوستونی: صدا کنار تصویر
سناریوی موشن گرافیک فقط متن گوینده نیست. هر جمله باید کنار تصویری نوشته شود که هم‌زمان روی صفحه می‌آید. به همین دلیل سناریو را در یک جدول دوستونی می‌نویسیم: یک ستون برای صدا، یک ستون برای تصویر و متن روی صفحه. این قالب به طراح و انیماتور کمک می‌کند بدون حدس زدن کار کنند و به شما کمک می‌کند پیش از هزینه انیمیشن، کل ویدیو را در ذهن ببینید.
نمونه کوتاه زیر برای یک نرم‌افزار فرضی نوبت‌دهی کلینیک نوشته شده است:
| صدا (گوینده) | تصویر و متن روی صفحه |
|---|---|
| «تلفن کلینیک‌تان هم از صبح یک‌سره زنگ می‌زند؟» | منشی پشت میز، سه تلفن هم‌زمان روشن. متن: «۴۰ تماس قبل از ظهر» |
| «بیشتر این تماس‌ها فقط برای گرفتن یا جابه‌جا کردن نوبت است.» | تقویم کاغذی پر از خط‌خوردگی |
| «با این نرم‌افزار، بیماران خودشان آنلاین نوبت می‌گیرند.» | گوشی بیمار، انتخاب روز و ساعت با یک لمس. متن: «نوبت آنلاین | ۲۴ ساعته» |
| «یادآوری پیامکی هم خودکار ارسال می‌شود.» | پیامک یادآوری روی صفحه گوشی |
| «و منشی شما وقت دارد به بیمارانی برسد که در کلینیک هستند.» | همان منشی، میز مرتب، لبخند به بیمار حاضر |
| «همین امروز نسخه آزمایشی رایگان را فعال کنید.» | دکمه و نشانی سایت. متن: «آزمایش رایگان» |
به چند نکته در این نمونه توجه کنید. هر ردیف فقط یک ایده دارد. تصویر، حرف گوینده را تکرار نمی‌کند؛ آن را کامل می‌کند. متن روی صفحه کوتاه است و فقط بخش کلیدی را نشان می‌دهد.
نوشتن برای بیننده‌ای که صدا را خاموش کرده است
بخش بزرگی از ویدیوها در شبکه‌های اجتماعی و حتی روی سایت، بدون صدا دیده می‌شوند. اگر پیام شما فقط در گفتار باشد، این بیننده‌ها چیزی دریافت نمی‌کنند. برای همین در ستون تصویر، متن روی صفحه را هم جدی می‌نویسیم:
- پیام اصلی و دعوت به اقدام باید حتما به‌صورت متن روی صفحه هم بیایند.
- متن روی صفحه را کوتاه‌تر از گفتار بنویسید؛ معمولا دو تا پنج کلمه در هر صحنه کافی است.
- هر متن را آن‌قدر روی صفحه نگه دارید که بتوان دو بار آن را خواند.
- یک آزمون ساده: ستون تصویر را بدون ستون صدا بخوانید. اگر داستان هنوز فهمیده می‌شود، سناریو برای حالت بی‌صدا آماده است.
برای ویدیوهای طولانی‌تر، زیرنویس کامل را هم در برنامه بگذارید. زیرنویس با متن روی صفحه فرق دارد و جای آن را نمی‌گیرد.
اشتباه‌های رایجی که در فیلم‌نامه موشن گرافیک می‌بینیم
این‌ها اشتباه‌هایی هستند که در بازبینی سناریوها بیشتر از همه می‌بینیم، همراه با راهی که برای اصلاحشان پیشنهاد می‌کنیم:
- شروع با معرفی شرکت: بیننده هنوز دلیلی برای اهمیت دادن به نام شما ندارد. با مشکل او شروع کنید و نام برند را در بخش راه حل بیاورید.
- فهرست کردن همه ویژگی‌ها: یک یا دو ویژگی را که مستقیم به مشکل مخاطب مربوط است نگه دارید و بقیه را به صفحه سایت بسپارید.
- زبان فنی و اداری: متن برای شنیدن نوشته می‌شود، نه برای خواندن. جمله‌های کوتاه با فعل روشن بنویسید و هر جمله را بلند بخوانید.
- متن بیش از زمان: با جدول بالا کلمه‌ها را بشمارید و پیش از ضبط، زمان بگیرید.
- تکرار تصویر و گفتار: اگر گوینده می‌گوید «سریع» و تصویر هم فقط کلمه «سریع» را نشان می‌دهد، یک فرصت از دست رفته است. تصویر باید چیزی اضافه کند.
- دعوت به اقدام مبهم: «با ما در تماس باشید» کافی نیست. بگویید دقیقا چه کاری، کجا و چرا همین حالا.
در سناریو نویسی موشن گرافیک، متن اولین لایه کار است و هر تغییر در آن، بعدا در طراحی و انیمیشن چند برابر هزینه دارد. برای همین ما در لایه‌های ساخت ویدیو سناریو را پیش از هر طراحی تایید می‌کنیم. اگر می‌خواهید ببینید بعد از تایید سناریو چه مرحله‌هایی می‌آید، مطلب مراحل ساخت موشن گرافیک را بخوانید.
چه کاری نمی‌کنیم
برای اینکه انتظارها از ابتدا روشن باشد، این کارها را در نوشتن سناریو انجام نمی‌دهیم:
- پیش از روشن شدن پیام اصلی و مخاطب، سناریو نمی‌نویسیم؛ یک گفت‌وگوی کوتاه اول، چند دور بازنویسی را بعدا حذف می‌کند.
- متن را برای جا دادن ویژگی‌های بیشتر، تندتر از ریتم طبیعی گویندگی نمی‌نویسیم.
- ادعا، عدد یا رضایت مشتری ساختگی در سناریو نمی‌گذاریم؛ اگر اثبات واقعی در دسترس نیست، بخش اثبات را با یک نمونه کاربرد یا ضمانت روشن پر می‌کنیم.
- پیش از تایید سناریو، انیمیشن را شروع نمی‌کنیم، حتی وقتی زمان فشرده است.
اگر متن ویدیو بخشی از یک برنامه محتوایی بزرگ‌تر است، تیم تولید محتوا می‌تواند پیام ویدیو را با متن سایت و شبکه‌های اجتماعی هم‌صدا کند. برای شروع یک پروژه کامل هم می‌توانید از صفحه خدمات موشن گرافیک سیمرس اقدام کنید.
پرسش‌های متداول
سناریوی یک موشن گرافیک ۶۰ ثانیه‌ای چند کلمه است؟
برای گویندگی فارسی با ریتم طبیعی، حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ کلمه. این عدد بر پایه سرعت حدود ۲ تا ۲٫۵ کلمه در ثانیه است و چند ثانیه بدون گفتار را هم برای شروع و پایان حساب می‌کند.
آیا موشن گرافیک بدون گوینده هم به سناریو نیاز دارد؟
بله، و حتی دقیق‌تر. در ویدیوی بدون گفتار، ستون تصویر و متن روی صفحه تمام بار پیام را می‌کشند. پس ترتیب صحنه‌ها و متن هر صحنه باید پیش از طراحی کاملا روشن باشد.
فرق سناریو با استوری‌بورد (طرح صحنه به صحنه) چیست؟
سناریو، متن گفتار و شرح تصویر هر صحنه است؛ استوری‌بورد نسخه تصویری همان سناریوست. اول سناریو تایید می‌شود، بعد طراح برای هر ردیف آن یک یا چند فریم طرح می‌زند.
خودم سناریو را بنویسم یا به استودیو بسپارم؟
هر دو راه شدنی است. اگر خودتان می‌نویسید، از قالب دوستونی و جدول شمارش کلمه در همین مطلب استفاده کنید تا استودیو سریع‌تر بازبینی کند. اگر پیام اصلی هنوز روشن نیست، بهتر است نوشتن را با یک گفت‌وگو با استودیو شروع کنید.
دیدگاه‌ها و پرسش‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اگر سؤالی دارید، خوشحال می‌شویم بپرسید.
نوشتن دیدگاه