خیلی از کسانی که برای اولین بار به فکر سایت می‌افتند، بین دو گزینه گیر می‌کنند: یک قالب آماده چند صد هزار تومانی بخرند و خودشان رنگ و لوگو را عوض کنند، یا برای طراحی سایت حرفه‌ای هزینه کنند. این دو محصول شبیه هم به نظر می‌رسند ولی نتیجه‌ای که برای کسب و کار می‌سازند، یکی نیست.
قالب آماده دقیقا چیست
قالب آماده یک ساختار از پیش طراحی شده است که هزاران سایت دیگر هم همان را خریده‌اند. رنگ، فونت و گاهی حتی متن پیش فرض آن قابل تغییر است، ولی چیدمان اصلی صفحات، مسیر حرکت کاربر و منطق پشت طراحی همان چیزی است که برای یک کسب و کار فرضی و عمومی ساخته شده، نه برای مشتری واقعی شما.
این یعنی قالب فرض می‌کند همه بازدیدکننده‌ها یک جور فکر می‌کنند و یک مسیر مشخص را طی می‌کنند. در عمل، فروشگاه لباس با دفتر وکالت رفتار کاربر کاملا متفاوتی دارد؛ یکی باید سریع محصول نشان دهد و به خرید برساند، دیگری باید اعتماد بسازد و به تماس تلفنی برساند.
طراحی حرفه‌ای از کجا شروع می‌شود
طراحی سایت حرفه‌ای با یک سوال ساده شروع می‌شود: کاربری که وارد این سایت می‌شود دقیقا دنبال چیست، و چه اتفاقی باید بیفتد که برایتان سودآور شود؟ جواب این سوال برای هر کسب و کار فرق می‌کند و همین فرق است که ساختار صفحات، ترتیب بخش‌ها و حتی رنگ دکمه تماس را مشخص می‌کند.
بعد از این مرحله، مسیر حرکت کاربر روی کاغذ یا در ابزار طراحی ترسیم می‌شود، پیش از آنکه حتی یک خط کد نوشته شود. این مرحله میانبر ندارد؛ قالب آماده اصلا این مرحله را ندارد چون از قبل، برای یک کاربر فرضی، تمام شده است.
چند تفاوت عملی که در نتیجه دیده می‌شود
- سرعت: قالب‌های آماده معمولا پر از کد و افزونه اضافه‌اند که هیچ وقت استفاده نمی‌شوند اما بارگذاری را کند می‌کنند.
- یکتا بودن: احتمال اینکه رقیب مستقیم شما همان قالب را با همان چیدمان خریده باشد کم نیست.
- تناسب با هدف: دکمه‌ها، فرم‌ها و مسیر خرید برای هدف مشخص کسب و کار شما تنظیم نشده‌اند.
- قابلیت رشد: وقتی نیاز جدیدی اضافه می‌شود (مثلا رزرو آنلاین)، قالب آماده اغلب توان انعطاف ندارد.
نگهداری و بروزرسانی، تفاوتی که بعد از تحویل دیده می‌شود
یک تفاوت مهم دیگر بین قالب آماده و طراحی حرفه‌ای، در فاز بعد از تحویل خودش را نشان می‌دهد. قالب‌های آماده معمولا توسط یک تیم خارجی و برای هزاران خریدار مختلف نگهداری می‌شوند؛ یعنی هر بروزرسانی قالب باید با همه ترکیب‌های ممکن افزونه سازگار باشد، و همین باعث می‌شود بروزرسانی‌ها یا دیر منتشر شوند یا گاهی مشکلاتی در سایت‌های خاص ایجاد کنند که هیچ کس مسئول رفع فوری آن نیست. در طراحی اختصاصی، تیم سازنده دقیقا می‌داند چه کدی نوشته شده و چرا، پس رفع مشکل یا اضافه کردن قابلیت جدید سریع‌تر و با ریسک کمتر انجام می‌شود.
این تفاوت وقتی بیشتر حس می‌شود که کسب و کار وارد فصل پرکار خودش می‌شود، مثلا نزدیک یک مناسبت فروش، و دقیقا همان زمان یک بروزرسانی قالب باعث بهم ریختن ظاهر سایت شود. چنین اتفاقی در طراحی اختصاصی بسیار کمتر پیش می‌آید چون وابستگی به کد و منطق شخص ثالث بسیار محدودتر است.
سئو و طراحی حرفه‌ای
یک تفاوت که کمتر دیده می‌شود ولی مهم است: ساختار HTML سالم، سرعت بارگذاری قابل قبول و پیوند داخلی منطقی بین صفحات، همه بخشی از پایه سئو هستند. قالب آماده معمولا این موارد را در نظر نمی‌گیرد چون برای یک استفاده عمومی ساخته شده. اگر قرار است بعدا برای هویت بصری یا محتوای سایت هم سرمایه‌گذاری کنید، بهتر است این پایه از ابتدا درست باشد تا هر تغییر بعدی راحت‌تر پیاده شود.
هزینه واقعی یک قالب «ارزان»
خیلی وقت‌ها هزینه واقعی یک قالب آماده در برچسب قیمت آن دیده نمی‌شود. بعد از خرید، معمولا باید افزونه‌های زیادی نصب شود تا سایت به شکل دلخواه دربیاید، هرکدام از این افزونه‌ها هم هزینه، هم ریسک ناسازگاری با بروزرسانی‌های بعدی وردپرس دارند. علاوه بر این، وقتی صاحب کسب و کار بخواهد بعدا یک بخش خاص را تغییر دهد که در قالب پیش بینی نشده، معمولا باید یک برنامه نویس با نرخ ساعتی استخدام کند تا همان کاری را انجام دهد که در یک طراحی اختصاصی از ابتدا امکانش گذاشته شده بود.
به همین دلیل، مقایسه درست بین قالب آماده و طراحی اختصاصی نباید فقط روی قیمت اولیه باشد، بلکه باید هزینه‌های پنهان بعدی (افزونه، نگهداری، اصلاح دستی) را هم در نظر بگیرد. در بسیاری موارد، فاصله هزینه‌ای که در نگاه اول بزرگ به نظر می‌رسد، بعد از یک سال نگهداری، خیلی کمتر از تصور اولیه می‌شود.
نمونه‌ای عملی از یک تصمیم اشتباه رایج
یک مثال رایج این است: یک فروشگاه لباس یک قالب آماده عمومی فروشگاهی می‌خرد که برای فروش انواع کالا از لوازم خانگی تا کتاب طراحی شده. ساختار دسته بندی محصول، فیلترهای جستجو و حتی متن دکمه‌ها برای یک فروشگاه عمومی نوشته شده‌اند، نه برای منطق خاص خرید لباس (مثلا انتخاب سایز و رنگ در یک مرحله). نتیجه این می‌شود که کاربر چند کلیک اضافه برای رسیدن به همان هدف ساده انجام می‌دهد، و همین کلیک‌های اضافه، بخشی از مشتری‌هایی که وسط راه انصراف می‌دهند را می‌سازد.
در مقابل، وقتی مسیر خرید از ابتدا برای همان نوع محصول طراحی شود، همین جزئیات کوچک (ترتیب انتخاب سایز، رنگ و تعداد) کوتاه‌تر و طبیعی‌تر می‌شود؛ تفاوتی که در گزارش فروش، نه در ظاهر سایت، دیده می‌شود.
چه زمانی قالب آماده کافی است
صادقانه بگوییم، قالب آماده همیشه انتخاب بدی نیست. برای یک سایت شخصی، نمونه کار موقت یا آزمایش سریع یک ایده کسب و کار، هزینه و سرعت راه اندازی قالب آماده منطقی است. مشکل از جایی شروع می‌شود که یک کسب و کار جدی بخواهد روی همان قالب عمومی رشد کند و انتظار نتیجه یک طراحی اختصاصی را داشته باشد.
سوالاتی که قبل از انتخاب مسیر باید از خودتان بپرسید
پیش از اینکه بین قالب آماده و طراحی اختصاصی تصمیم بگیرید، چند سوال ساده می‌تواند مسیر را روشن کند. اول اینکه سایت قرار است چه نقشی در کسب و کار شما بازی کند: صرفا یک کارت ویزیت آنلاین است یا قرار است منبع اصلی جذب مشتری و فروش باشد؟ هرچه نقش سایت پررنگ‌تر باشد، هزینه سرمایه‌گذاری روی طراحی درست، توجیه بیشتری پیدا می‌کند.
دومین سوال این است که رقبای اصلی شما چطور سایتی دارند؛ اگر همه رقبا از قالب‌های عمومی مشابه استفاده می‌کنند، حتی یک طراحی متوسط ولی اختصاصی می‌تواند تفاوت محسوسی ایجاد کند. سومین سوال، افق زمانی کسب و کار است: اگر برنامه رشد سریع در یک یا دو سال آینده وجود دارد، بهتر است از همان ابتدا روی زیرساختی سرمایه‌گذاری شود که بتواند این رشد را بدون نیاز به تعویض کامل سایت پوشش دهد.
چه کاری نمی‌کنیم
ادعا نمی‌کنیم طراحی اختصاصی برای هر کسب و کاری، در هر مرحله‌ای، ضروری است. اگر بودجه محدود است یا هنوز مدل کسب و کار تثبیت نشده، شروع با یک قالب ساده و انتقال بعدی به طراحی اختصاصی، مسیر منطقی‌تری است. همچنین قول نمی‌دهیم که فقط با تغییر طراحی، فروش خودکار بالا برود؛ طراحی یک بخش از مسیر است، نه کل مسیر.
پرسش‌های متداول
طراحی اختصاصی چقدر بیشتر از قالب آماده طول می‌کشد؟
چون شامل مرحله تحلیل نیاز و طراحی مسیر کاربر است، معمولا چند هفته بیشتر از نصب یک قالب آماده زمان می‌برد؛ در عوض نیازی به اصلاح مکرر بعد از تحویل نیست.
آیا می‌شود یک قالب آماده را بعدا حرفه‌ای‌تر کرد؟
تا حدی بله، با حذف بخش‌های اضافه و بازچینی محتوا؛ ولی ساختار پایه‌ای قالب همان می‌ماند، برخلاف طراحی از پایه که کاملا مطابق هدف شما شکل می‌گیرد.
برای یک کسب و کار کوچک، طراحی اختصاصی به صرفه است؟
بستگی به هدف دارد؛ اگر سایت قرار است منبع اصلی جذب مشتری باشد، سرمایه‌گذاری روی طراحی درست معمولا در میان مدت جبران می‌شود.
آیا طراحی حرفه‌ای یعنی حتما کدنویسی اختصاصی؟
نه لزوما؛ خیلی از سایت‌های شرکتی روی وردپرس اما با طراحی و ساختار اختصاصی ساخته می‌شوند، نه با نصب یک قالب عمومی.
دیدگاه‌ها و پرسش‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اگر سؤالی دارید، خوشحال می‌شویم بپرسید.
نوشتن دیدگاه